Dersler/İlk Yardım

Boğulmalarda İlk Yardım

son güncelleme: 2026-07-09

Boğulma, solunum yollarının sıvı ile dolarak solunumun engellenmesi durumudur ve yalnızca denizde ya da havuzda değil, göl kenarında seyahat eden sürücülerin de karşılaşabileceği bir acil durumdur. Boğulma vakalarında saniyeler kritik önem taşır; ancak yanlış bir kurtarma girişimi, kurtarıcıyı da ikinci bir kazazedeye dönüştürebilir. Boğulma sessiz gerçekleşen bir olaydır; kazazede genellikle bağırıp çırpınamaz, kollarını yana doğru çırparak yüzeyde kalmaya çalışır ve bu görüntü uzaktan fark edilmesi güç bir sessizlik içinde birkaç saniye içinde tamamlanabilir.

Kurtarmada altın kural: Yanına gitmeyin

Boğulmakta olan bir kişiyi kurtarmak için suya atlamak, eğitimsiz bir kişi için son derece risklidir; panik halindeki kazazede kurtarıcıyı da su altına çekebilir ve iki kişilik bir kurtarma operasyonuna dönüşebilir. Bunun yerine mümkünse bir ip, can simidi, uzun bir sopa ya da elbise uzatılarak kazazedenin kıyıya yaklaşması sağlanmaya çalışılır; bu yaklaşım genellikle "uzat, at, çek ama gitme" ilkesiyle özetlenir. Bu mümkün değilse derhal 112 aranarak profesyonel kurtarma ekiplerinden yardım istenir.

Sudan çıkarma ve ilk değerlendirme

Kazazede sudan çıkarılırken, özellikle sığ suya dalma sonucu boğulmalarda omurga yaralanması ihtimali göz önünde bulundurularak baş-boyun-gövde ekseni mümkün olduğunca korunmaya çalışılır. Sudan çıkarılır çıkarılmaz bilinç kontrolü yapılır; yanıt yoksa hava yolu açılır ve bak-dinle-hisset yöntemiyle solunum değerlendirilir.

Suda boğulmada ilk yardım adımları
Suda boğulmada ilk yardım adımları

Solunum yoksa temel yaşam desteği

Kazazede nefes almıyorsa vakit kaybetmeden temel yaşam desteğine, yani göğüs baskısına başlanır. Boğulma vakalarında akciğerlere su kaçmış olabileceğinden, eğitimli bir kurtarıcı varsa suni solunum uygulaması özellikle önemlidir; yalnızca göğüs baskısı da hiç müdahale etmemekten çok daha değerlidir ve mutlaka uygulanmalıdır. Kazazede kusmaya başlarsa, akciğerlere kaçmasını önlemek amacıyla başı yana çevrilir; bu, göğüs baskısı sırasında da hızlıca uygulanabilecek bir refleks olmalıdır.

Bilinç açıksa

Kazazedenin bilinci açık ve solunumu düzenliyse, üzeri kuru bir örtüyle sarılarak ısı kaybı önlenir; ıslak kıyafetler mümkünse çıkarılır. Sudan çıkan bir kişi kendini iyi hissetse dahi mutlaka tıbbi gözlem altında tutulmalıdır; çünkü ikincil boğulma adı verilen durumda akciğerlerde biriken az miktardaki su, saatler sonra solunum sıkıntısına yol açabilir. Bu nedenle sudan çıkarılan ve öksürük, hızlı solunum ya da yorgunluk gibi belirtiler gösteren herkes, görünürde iyileşmiş olsa bile bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmelidir.

Soğuk suda boğulma

Soğuk suda geçen sürelerde vücut ısısı hızla düşer ve hipotermi gelişebilir. Böyle bir durumda kazazede sudan çıkarıldıktan sonra derhal ıslak kıyafetlerden kurtarılıp kuru örtülerle sarılmalı, ancak ovuşturularak ısıtılmaya çalışılmamalıdır; ani ısı değişimi kalp ritminde bozulmaya yol açabilir. Bu tür vakalarda dahi, dışarıdan solunumsuz ve nabızsız görünen bir kazazedede KPR uzun süre sürdürülmelidir, çünkü soğuk su vücudun oksijen ihtiyacını azalttığından beklenenden daha uzun süre sonra bile hayatta kalma ihtimali mevcuttur; bu nedenle soğuk suda boğulma vakalarında sağlık ekibi gelene ya da kurtarıcı tamamen tükenene kadar müdahaleye devam edilmelidir.

Baraj, gölet ve dere kenarlarında ek riskler

Şehirlerarası yolculuklarda mola verilen baraj, gölet ya da dere kenarlarında görünürdeki sakin su yüzeyinin altında güçlü akıntılar bulunabilir; bu tür ortamlarda özellikle çocukların yakından gözetimsiz bırakılmaması önerilir. Bir kazazede akıntıya kapıldığında, akıntıya karşı yüzmeye çalışmak yorgunluğu artırır; bunun yerine akıntı yönüne paralel yüzerek akıntıdan çıkmaya çalışmak daha güvenli bir yaklaşımdır ve bu bilgi, kıyıdan yönlendirme yaparken kazazedeye seslenilerek aktarılabilir.

pekiştir
Bu konudan test çöz
İlk Yardım testleri seni bekliyor