trafik sözlük

Trafik ve ehliyet sınavı terimleri - kısa, net anlamlarıyla.

Hafıza kartları

A

ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi): Ani fren anında tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek aracın yönlendirilebilirliğini koruyan ve fren mesafesini kısaltan elektronik güvenlik sistemi.
Ada: Yaya veya araç trafiğini düzenlemek amacıyla yol yüzeyi üzerinde oluşturulan, çevresi boyalı ya da kaldırımla ayrılmış yükseltilmiş platform.
Akaryakıt: Benzin, mazot ve LPG gibi motorlu taşıtlarda yakıt olarak kullanılan sıvı veya gaz hâlindeki petrol türevleri.
Aks (Aks Mili): Şanzımandan gelen dönme hareketini tekerleklere ileten mil; genellikle uçlarında tekerleğin dönerken açı ve mesafe değişimine uyum sağlayan mafsallar bulunur.
Akü: Motoru ilk çalıştırmak için gereken enerjiyi sağlayan ve motor çalışırken alternatörden gelen elektriği depolayan; aracın tüm elektrikli sistemleri için enerji kaynağı olan pil.
Alkol Sınırı: Sürücülerin kanda taşıyabileceği azami alkol miktarı. Türkiye'de profesyonel sürücüler için 0,21 promil, diğer sürücüler için 0,50 promil olarak belirlenmiştir.
Alkolmetre: Sürücünün soluk havasındaki alkol oranını ölçerek kandaki alkol seviyesini tespit etmeye yarayan trafik denetim cihazı.
Alternatör: Motor çalışırken mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek aküyü şarj eden ve araç elektrik sistemini besleyen parça.
Amortisör: Helezon yaydan gelen sarsıntı ve salınımları söndürerek aracın yol tutuşunu ve sürüş konforunu sağlayan süspansiyon parçası.
Anayol: Kavşakta diğer yollardan gelen araçlara öncelik tanınan, bu durum uyarı levhalarıyla işaretlenmiş ana taşıt yolu.
Araç: Karayolunda insan, hayvan veya yük taşımaya yarayan her türlü motorlu ya da motorsuz taşıt.
Araç Muayenesi (Teknik Muayene): Motorlu taşıtların trafik güvenliği açısından belirlenen periyotlarda yetkili istasyonlarda geçirmesi zorunlu olan resmi denetim.
Arazi Taşıtı: Engebeli ve sert arazi koşullarında kullanılmak üzere üretilmiş, tüm tekerlekleri motordan güç alabilen dört çeker motorlu taşıt. (4x4)
Atel: Kırık veya çıkık şüphesi olan bir uzvu, ek zarar görmesini önlemek amacıyla sert bir malzemeyle hareketsiz hale getirmek için kullanılan ilk yardım sabitleme aracı.
Ateşleme Bobini: Aküden gelen düşük voltajı yükselterek bujiye kıvılcım çaktıracak yüksek gerilime dönüştüren parça (benzinli motorlarda kullanılır).
Ayırıcı (Refüj): Bölünmüş karayollarında karşı yönden gelen trafik akışlarını birbirinden fiziksel olarak ayıran beton bariyer, metal korkuluk veya yeşil şerit.

B

Bağlantı Yolu: Kavşak yakınında iki ayrı taşıt yolunu birbirine bağlayan, tek yönlü kullanıma ayrılmış kısa yol kesimi.
Banket: Yaya yolunun bulunmadığı karayollarında taşıt yolu kenarı ile hendek veya şev arasında kalan, yayaların ve zorunlu durumlarda araçların yararlandığı toprak ya da stabilize şerit.
Bariyer: Hemzemin geçit, şantiye veya tehlikeli kesimlerde araç geçişini geçici olarak engellemek ya da yönlendirmek için kullanılan hareketli veya sabit koruma tertibatı.
Bayılma: Beyne giden kan akışının geçici olarak azalması sonucu kısa süreli bilinç kaybı yaşanması durumu; ilk yardımda kişi sırtüstü yatırılıp bacakları yukarı kaldırılır.
Bilinç Kontrolü: İlk yardımda yaralının omzuna hafifçe dokunularak seslenilmesi ve tepkisine göre bilincinin açık mı kapalı mı olduğunun belirlenmesi işlemi.
Bisiklet Yolu: Karayolunun yalnızca bisikletlilere ayrılmış olan, genellikle boyalı çizgi ya da fiziksel bariyerle taşıt yolundan ayrılmış kısmı.
Boyalı Yaya Geçidi (Zebra): Taşıt yolu üzerine beyaz yatay çizgilerle işaretlenmiş, yayaların öncelikli olarak yolu karşıdan karşıya geçebildiği alan.
Bölünmüş Karayolu: Her iki yön trafiğinin fiziksel bir ayırıcı unsurla birbirinden ayrıldığı, karşılıklı çarpışma riskini azaltan karayolu tipi.
Buji: Silindir içindeki yakıt-hava karışımını, ateşleme bobininden gelen yüksek gerilimle kıvılcım oluşturarak tutuşturan parça (benzinli motorlarda kullanılır).
Burkulma: Eklem çevresindeki bağ ve dokuların, eklemin normal hareket sınırının zorlanması sonucu zedelenmesiyle oluşan; ağrı ve şişlikle kendini gösteren yaralanma türü.

C

Cam Suyu Deposu: Ön ve arka cam yıkama suyunun depolandığı, cam sileceğiyle birlikte camın temizlenmesini sağlayan hazne ve pompayı içeren tank.

Ç

Çekici: Römork veya yarı römork gibi bağımlı taşıtları çekmek için tasarlanmış motorlu taşıt.
Çocuk Güvenlik Koltuğu: 36 kg altındaki çocukları araç kazalarında korumak amacıyla standartlara uygun olarak üretilmiş, araç koltuğuna tespit edilen emniyet sistemi.

D

Debriyaj (Kavrama): Motor ile şanzıman arasındaki güç aktarımını kesip bağlayan mekanizma; vites değiştirirken veya araç dururken motoru şanzımandan ayırmayı sağlar.
Debriyaj Baskı Plakası: Debriyaj diskini (balatayı) volana bastırarak motor gücünün şanzımana aktarılmasını sağlayan, debriyaj pedalıyla kontrol edilen parça.
Debriyaj Rulmanı (Baskı Bilyası): Debriyaj pedalına basıldığında baskı plakasına temas ederek baskı parmaklarını iten ve diski volandan ayıran, döner hareketli rulman parçası.
Demiryolu Geçidi (Hemzemin Geçit): Karayolu ile demiryolunun aynı düzlemde kesiştiği, hemzemin olarak adlandırılan ve özel kurallara tabi olan geçit noktası.
Diferansiyel: Aracın viraj almasında iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin vererek lastik aşınmasını ve savrulmayı önleyen aktarma organı.
Dingil Ağırlığı: Bir araçta aynı dingile bağlı tekerleklerin karayoluna aktardığı toplam basınç ağırlığı.
Duraklama: Yolcu bindirip indirmek ya da yük yükleyip boşaltmak gibi kısa süreli amaçlarla aracın trafik zorunluluğu dışında durdurulması.
Durma: Trafik ışığı, işaretçi komutu veya arıza gibi zorunlu nedenlerle aracın yol üzerinde durdurulması.

E

Egzoz Manifoldu: Motor silindirlerinden çıkan yanmış gazları toplayarak egzoz sistemine yönlendiren, motor bloğuna bağlı parça.
Ehliyet: Sürücü belgesinin günlük dilde kullanılan adı; belirli bir araç sınıfını sürmeye yasal olarak yetkili kılan resmi belge.
Emme Manifoldu: Hava filtresinden gelen temiz havayı silindirlere eşit şekilde dağıtan, yakıt-hava karışımının oluşmasına yardımcı olan parça.
Emniyet Kemeri: Araç içindeki yolcuları kaza anında öne fırlamaya karşı koruyan, omuz ve bel hattından geçen güvenlik şeridi.
Enjektör: Yakıtı yüksek basınçla ve ince bir püskürtme ile silindir içine veya emme manifolduna gönderen, yakıt-hava karışımının verimli yanmasını sağlayan parça.
Erişme Kontrollü Karayolu (Otoyol): Yalnızca belirlenen giriş-çıkış noktaları bulunan, yayaların, hayvanların ve motorsuz araçların kullanamadığı, yüksek hız sınırına tabi tutulmuş karayolu.

F

Fren Balatası: Fren diskine sürtünerek aracı yavaşlatan/durduran, zamanla aşınan ve periyodik değişim gerektiren fren sistemi parçası.
Fren Diski: Fren balatasının sürtünerek baskı yaptığı, tekerlekle birlikte dönen metal disk; sürtünmeyle kinetik enerjiyi ısıya çevirerek aracı yavaşlatır.
Fren Hidrolik Yağı Deposu: Fren sisteminde basıncı ileten hidrolik fren yağının depolandığı, fren ana pompasının (master silindir) üzerinde bulunan hazne.
Fren Kaliperi: İçindeki pistonları hidrolik basınçla hareket ettirerek fren balatalarını fren diskine bastıran, disk fren sisteminin ana parçası.

G

Gabari: Bir aracın trafikte güvenle hareket edebilmesi için izin verilen azami uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerinin tamamı.
Geçiş Hakkı (İlk Geçiş Hakkı): Kavşakta veya dar yollarda araç ya da yayaların diğerlerine kıyasla yolu önce kullanabilme önceliği.
Geçiş Üstünlüğü: Ambulans, itfaiye, polis gibi acil görev araçlarına tanınan, trafik kısıtlamalarına bağlı olmaksızın ilerleyebilme hakkı.
Geçiş Yolu: Araçların özel bir mülke ya da parsele girebilmek için kullandığı, karayolu yüzeyi üzerindeki kısa bağlantı kesimi.
Genleşme (Radyatör Suyu) Kabı: Motor soğutma sisteminde ısınan suyun genleşmesiyle oluşan fazla hacmi ve basıncı dengeleyen, radyatöre bağlı yedek su haznesi.

H

Hava Filtresi: Motora giren havayı toz, kir ve yabancı parçacıklardan temizleyerek motorun temiz hava ile çalışmasını sağlayan filtre.
Hava Yastığı (Airbag): Çarpışma anında saniyenin çok küçük bir bölümünde şişerek sürücü ve yolcuların sert yüzeylere çarpmasını önleyen; gösterge panelindeki arıza lambası sönük olmadığında sistemin devre dışı olabileceğini gösteren güvenlik donanımı.
Helezon Yay: Amortisörle birlikte çalışarak yoldan gelen darbeleri sönümleyen, aracın sürüş konforunu ve yol tutuşunu sağlayan sarmal süspansiyon yayı.
Hız Limiti: Belirli bir karayolu veya kesimde araçların aşmaması gereken yasal azami hız değeri.

İ

İki Yönlü Karayolu: Taşıt yolunun her iki yöndeki trafiğe birlikte hizmet ettiği, karşılıklı trafiğin aynı şerit grubunu paylaştığı karayolu.
İşaret Levhası: Sürücüleri ve yayaları uyarmak, yönlendirmek veya kısıtlamaları bildirmek amacıyla yol kenarına yerleştirilen standart grafik veya yazılı tabelalar.

K

Kalp Masajı: Kalbi durmuş bir kişide dolaşımı yapay olarak sürdürmek amacıyla göğüs kafesine ritmik ve düzenli aralıklarla bası uygulanması yöntemi.
Kamyon: Taşıma kapasitesi 3.500 kilogramın üzerinde olan, büyük hacimli yük taşımak için tasarlanmış ağır hizmet motorlu taşıtı.
Kamyonet: Taşıma kapasitesi 3.500 kilogram veya altında olan, hafif yük taşımaya uygun küçük ticari araç.
Kanama: Bir yaralanma sonucu kan damarlarının zedelenmesiyle kanın vücut dışına veya iç dokulara sızması; ilk yardımda türüne göre farklı müdahale gerektiren acil durum.
Kaporta: Aracın dış gövdesini oluşturan; şasi üzerine monte edilmiş sac aksamın tamamı olup aracın estetik görünümünü ve aerodinamiğini belirler.
Karayolu: Yayalar, hayvanlar ve araçların kullanımına açık olan köprü, kavşak ve alanlar dahil tüm kara ulaşım ağı.
Karbüratör: Yakıt ile havayı belirli bir oranda karıştırarak motora gönderen, günümüzde çoğunlukla yakıt enjeksiyon sistemleriyle yer değiştirmiş eski nesil yakıt besleme parçası.
Kask: Motosiklet ve moped sürücüleri ile yolcularının, olası bir kaza anında baş bölgesini darbelere karşı korumak amacıyla kanunen takmakla yükümlü olduğu koruyucu başlık.
Kasko: Aracın kendisinde çarpma, çalınma, yanma gibi nedenlerle oluşabilecek hasarları güvence altına alan, zorunlu trafik sigortasından farklı olarak isteğe bağlı yaptırılan sigorta türü.
Kavşak: İki veya daha fazla karayolunun kesiştiği, birleştiği ya da ayrıştığı alan.
Kırık: Kemik bütünlüğünün bir darbe, düşme veya kaza sonucu bozulması; ilk yardımda bölgenin oynatılmadan sabitlenmesi gereken yaralanma türü.
Kırmızı Işık: Sürücülerin ve yayaların durması zorunluluğunu bildiren trafik sinyal rengi.
Koma Pozisyonu: Bilinci kapalı ama solunumu ve dolaşımı devam eden bir yaralının, kusmuğun veya sıvıların hava yolunu tıkamasını önlemek amacıyla yan yatırıldığı güvenli ilk yardım pozisyonu.
Koruyucu Tertibat: Emniyet kemeri, hava yastığı ve baş desteği gibi kaza anında sürücü ve yolcuların zarar görmesini azaltan araç içi sistemlerin tamamı.

L

Lastik Basıncı Uyarı Lambası (TPMS): Lastiklerden birinin hava basıncının önerilen değerin altına düştüğünü gösterge panelinden sürücüye bildiren uyarı sistemi.

M

Mali Sorumluluk Sigortası (Zorunlu Trafik Sigortası): Motorlu taşıtların üçüncü şahıslara verebileceği maddi ve bedensel zararları karşılamak üzere yaptırılması yasal zorunluluk olan sigorta türü.
Manevra: Aracın park etme, geri gitme, dönme veya şerit değiştirme gibi normal ilerleyişi dışındaki yön ve konum değiştirme hareketlerinin tümü.
Marş Motoru: Kontak çevrildiğinde akünün enerjisiyle çalışarak motoru ilk kez döndürüp çalıştıran elektrik motoru.
Motor Arıza Lambası (Check Engine): Motor yönetim sisteminde algılanan bir arızayı bildiren gösterge paneli lambası; yanması durumunda aracın en kısa sürede servise kontrol ettirilmesi gerekir.
Motorlu Bisiklet (Moped): Silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen ve tasarım hızı saatte 45 km ile sınırlı tutulan hafif motorlu iki tekerlekli araç.
Motosiklet: İki ya da üç tekerlekli, sepetli veya sepetsiz, 50 cc üzeri motor hacmine sahip motorlu taşıt.

N

Nabız: Kalbin kasılmasıyla atardamarlarda oluşan basınç dalgasının bilek veya boyun gibi noktalardan elle hissedilmesi; ilk yardımda yaralının dolaşım durumunu değerlendirmede kullanılır.

O

Otobüs: Sürücü dahil en az 10 kişilik oturma kapasitesi olan, toplu yolcu taşımacılığına yönelik büyük motorlu araç.
Otomobil: Sürücü dahil en fazla 9 kişi taşıyabilen, bireysel veya aile kullanımına yönelik binek araç.
Otoyol Kuralları: Erişme kontrollü karayollarında geçerli olan özel trafik düzenlemeleri; bu yollara motorsuz araç, yaya ve hayvan giremez, belirli hız aralığında seyir zorunludur.

P

Park Etme: Aracın trafik zorunluluğu ya da kısa süreli amaçlar dışında, sürücüsü olmaksızın uzun süre belirli bir yerde bırakılması.
Park Freni (El Freni): Aracı park hâlindeyken sabit tutmak için tekerlekleri mekanik olarak kilitleyen fren sistemi; gösterge panelindeki lambası fren bırakılmadan araç hareket ettirilmeye çalışıldığında da yanabilir.
Plaka: Trafik tescilinde araçlara verilen ve araç kimliğini gösteren harf-rakam kombinasyonundan oluşan resmi kimlik tabakası.
Poyra (Teker Göbeği): Tekerleğin araca bağlandığı, içinde rulman bulunan ve tekerleğin serbestçe/az sürtünmeyle dönmesini sağlayan göbek parçası.

R

Radar: Karayolunda seyreden araçların hızını elektronik olarak ölçerek hız sınırı ihlallerini tespit eden trafik denetim cihazı.
Radyatör: Motor soğutma suyunun içinden geçerek dış havayla ısı alışverişi yapmasını sağlayan, motorun aşırı ısınmasını önleyen soğutucu parça.
Reflektör: Üzerine düşen ışığı geldiği yöne yansıtarak aracın veya nesnenin karanlıkta fark edilmesini sağlayan, araçların arka ve yanlarına takılan yansıtıcı eleman.
Refüj: Bkz. Ayırıcı. Çok şeritli yollarda karşı yönlü trafik akışlarını fiziksel olarak birbirinden ayıran orta bölüm.
Rot Başı: Direksiyon sisteminden gelen hareketi tekerleklere ileten, ön düzen (rot) ayarını doğrudan etkileyen direksiyon bağlantı parçası.
Rölanti: Motorun gaz pedalına basılmadan, boşta ve sabit en düşük devirde çalışma durumu.
Römork: Kendi motoru olmayan, çekici veya binek araç tarafından çekilerek taşınan bağımlı taşıt.

S

Salıncak (Süspansiyon Kolu): Tekerleği aracın şasisine bağlayan, tekerleğin yukarı-aşağı hareketine izin verirken yanal konumunu sabit tutan süspansiyon parçası.
Sargı: Yara üzerine uygulanan pansumanı yerinde tutmak veya kanamayı baskılamak amacıyla bir uzvun çevresine sarılan bez veya bandaj.
Sarı Işık (Amber): Yeşil ile kırmızı arasında kullanılan uyarı sinyali; sürücülere kavşağa giremeyecekleri ve yavaşlamaları gerektiği bildirilir.
Seyir Hâlindeki Araç: Karayolunda hareket eden ya da durduğu yerden hareket etmeye başlamış olan motorlu taşıt.
Sigorta Kutusu: Aracın elektrik devrelerini aşırı akıma karşı koruyan sigortaların ve bazı rölelerin bir arada bulunduğu kutu.
Silecek: Ön veya arka camı yağmur, kar ve kirden temizlemek için cam yüzeyinde hareket eden, lastik uçlu kol mekanizması.
Sollama (Geçme): Bir aracın aynı yönde ilerleyen başka bir aracı solundan ya da istisnai durumlarda sağından geçmesi işlemi.
Solunum: Canlının oksijen alıp karbondioksit verme işlemi; ilk yardımda yaralının solunum yapıp yapmadığının kontrolü hayati önem taşıyan bir değerlendirme adımıdır.
Suni Teneffüs (Yapay Solunum): Solunumu duran bir kişinin akciğerlerine ağızdan ağza veya balonla yapay olarak hava verilerek oksijen sağlanması ilk yardım tekniği.
Sürücü Belgesi: Belirli araç sınıflarını sürebileceğini belgeleyen, sınavda başarılı olan kişilere devlet tarafından verilen resmi yetki belgesi.
Süspansiyon: Amortisör, yay ve salıncak gibi parçalardan oluşan; yoldan gelen darbeleri sönümleyerek sürüş konforunu ve yol tutuşunu sağlayan sistemin tamamı.

Ş

Şanzıman: Motorun ürettiği gücü ve devri, hıza ve ihtiyaca göre farklı vites oranlarında tekerleklere ileten aktarma organı.
Şasi: Aracın motor, süspansiyon, aktarma organları ve kaporta gibi tüm ana bileşenlerinin üzerine monte edildiği taşıyıcı iskelet yapı.
Şerit: Taşıt yolunun, bir dizi hâlinde araç trafiğine yetecek genişlikteki boyuna bölünmüş her bir kısmı.
Şoför: Ticari amaçla kullanılmak üzere tescil edilmiş bir motorlu taşıtı mesleki olarak kullanan kişi.
Şok: Ağır kanama, yaralanma veya travma sonucu dokulara yeterli kan ve oksijen gidememesiyle ortaya çıkan; solgunluk, soğuk terleme ve hızlı nabızla belirginleşen hayatı tehdit eden durum.

T

Takip Mesafesi: Sürücünün önündeki araçla arasında bırakması gereken minimum güvenlik boşluğu; hız, hava ve yol koşullarına göre değişir.
Tali Yol: Trafiğin yoğunluğu ve önemi bakımından bağlandığı yoldan daha az işlek olan ikincil karayolu.
Taşıma Sınırı: Bir aracın güvenle taşıyabileceği azami yolcu sayısı veya yük ağırlığı olup üretici ve tescil belgesi tarafından belirlenir.
Taşıt Katarı: Bir motorlu taşıt ile ona bağlı en fazla iki römorktanoluşan, tek birim hâlinde hareket eden birleşik araç dizisi.
Taşıt Yolu: Karayolunun yalnızca araç trafiğine tahsis edilmiş olan asfalt veya beton kaplı ana kısmı.
Tehlikeli Eğim: Araçların güvenli seyrini sürdürebilmek için daha düşük vitese geçmek zorunda kaldığı, belirli uzunluk ve açı değerlerinin üzerindeki yol eğimi.
Tek Yönlü Karayolu: Araç trafiğinin yalnızca bir istikamette aktığı, ters yönde girişin yasak olduğu taşıt yolu.
Termostat: Motor soğutma sisteminde su sıcaklığına göre açılıp kapanarak soğutma suyunun radyatöre gidip gitmeyeceğini kontrol eden, motorun ideal çalışma sıcaklığına ulaşmasını hızlandıran valf.
Tescil: Motorlu taşıtların devlet tarafından kayıt altına alınması ve tanımlanması işlemi; sonucunda araç plakası ve ruhsat belgesi verilir.
Tolerans: Trafik denetimlerinde hız sınırı gibi ölçümlerde ceza uygulanmadan kabul edilebilen, ölçüm hassasiyetinden kaynaklanan küçük sapma payı.
Trafik: Bir karayolunu kullanan yayaların, hayvanların, bisikletlerin ve motorlu taşıtların tümünün oluşturduğu hareket bütünü.
Trafik Ceza Puanı: Sürücülerin işlediği trafik ihlalleri karşılığında sürücü belgesine işlenen ve belirli eşiği aşması durumunda belgeye el konulmasına yol açan puan sistemi.
Trafik Işıklı Cihaz (Semafor): Kırmızı, sarı ve yeşil ışık sinyalleriyle kavşaklarda araç ve yaya geçişlerini otomatik olarak düzenleyen elektronik kontrol sistemi.
Trafik İşaretçisi: Kavşak veya özel noktalarda araç ve yaya trafiğini el ve beden hareketleriyle düzenleyen yetkili kişi.
Trafik Kazası: Karayolunda en az bir aracın harekette olduğu koşullarda meydana gelen ve can kaybı, yaralanma ya da maddi hasara yol açan olay.
Trafik Zabıtası (Trafik Polisi): Karayollarında trafik düzenini sağlamak, kural ihlallerini tespit etmek ve trafik kazalarına müdahale etmekle görevli güvenlik birimi.
Trafikten Men: Belirli bir araçla ilgili belgelerin trafik polisince alınması ve aracın trafikten uzaklaştırılarak güvenli bir yere çekilmesi işlemi.
Turbo (Turbokompresör): Egzoz gazlarının enerjisini kullanarak motora daha fazla hava basan, motor gücünü ve verimini artıran parça.
Turnike: Kanayan bölge ile kalp arasında, tek kemikli bir uzuv üzerinden 5-6 cm eninde elastik bir malzemeyle sıkıca sarılarak kanamayı durdurma amacıyla uygulanan; ancak en fazla belirli bir süre bırakılabilen ilk yardım yöntemi.

U

Uluslararası Sürücü Belgesi: Yurt dışında araç kullanmak isteyen sürücülere ulusal belgeleri geçerli olmadığı ülkelerde kullanılmak üzere verilen çok dilli resmi belge.

V

Vites Kutusu (Manuel Şanzıman): Motorun gücünü, sürücünün seçtiği vites oranına göre tekerleklere ileten ve manuel debriyaj ile birlikte kullanılan aktarma kutusu.
Volan: Motorun krank miline bağlı, dönme hareketini düzenli hale getiren ve üzerine debriyaj diskinin bastığı ağır metal disk.

Y

Yağ Basıncı Uyarı Lambası: Motor yağı basıncının güvenli seviyenin altına düştüğünü gösteren, yandığında aracın derhal durdurulmasını gerektiren kritik uyarı lambası.
Yağ Çubuğu: Motor yağının seviyesini kontrol etmek için kullanılan, motor bloğuna takılan ölçüm çubuğu.
Yara: Cilt bütünlüğünün bir kesi, delinme, sıyrık veya darbe sonucu bozulması; ilk yardımda temiz bir örtüyle kapatılıp gerekiyorsa kanama kontrolü yapılması gereken doku hasarı.
Yarı Römork: Ön kısmı çekici aracın üzerine oturtularak taşınan, kendi ön akslı olmayan bağımlı taşıt.
Yaya: Karayolunu yürüyerek ya da tekerlekli sandalye veya çocuk arabası gibi araçlarla kullanan, araç içinde bulunmayan kişi.
Yaya Yolu: Karayolunun taşıt şeridinin yanında yer alan ve yalnızca yürüyenlere ayrılmış olan kaldırım bölümü.
Yeşil Işık: Araç veya yayaların güvenle geçiş yapabileceğini bildiren trafik sinyal rengi.
Yol Çizgisi: Şeritleri, yönleri, durma noktalarını ve geçiş alanlarını belirlemek amacıyla yol yüzeyine uygulanan yatay beyaz veya sarı işaretler.
Yol Hakkı: Bkz. Geçiş Hakkı. Bir kavşakta veya dar yolda hangi tarafın önce geçeceğini belirleyen trafik öncelik kuralı.

Z

Zorunlu Duruş: Arıza, kaza veya trafik sinyali gibi sürücünün iradesinden bağımsız gelişen nedenlerle aracın yol üzerinde duraksatılması.